नेपालमा डोनाल्ड ट्रम्पको नयाँ नीतिको प्रभाव
काठमाडौं । अमेरिकाका पूर्व राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले हालै घोषणा गरेको नयाँ विदेश नीतिले विश्वभर चर्चा सुरु गराएको छ, जसमा नेपाल पनि समावेश छ । यस नीतिको विस्तृत विवरण अझै विश्लेषण भइरहेको भए तापनि यसले नेपाल जस्ता सानो राष्ट्रहरूमा के प्रभाव पार्न सक्छ भन्ने बारेमा विशेषज्ञहरूले अनुमान लगाउँदै छन् । नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध, व्यापार, र विदेशी सहायतामा ठूलो निर्भरता राखेको छ ।
ट्रम्पको नयाँ नीतिको संक्षिप्त विवरण
डोनाल्ड ट्रम्पले आफ्नो कार्यकालमा “अमेरिका फर्स्ट” को नीति अवलम्बन गरेका थिए । उनको नयाँ नीतिले अमेरिकाको व्यापार, आप्रवासन, र विदेशी सहायतामा पुनः केन्द्रित गर्ने संकेत दिएको छ। यसले विदेशी आयातमा निर्भरता घटाउने, आप्रवासन कानून कडा गर्ने, र विदेशी सहायता कार्यक्रमहरू पुनः मूल्याङ्कन गर्ने जस्ता विषयहरू समावेश गर्न सक्छ ।
नेपालमा सम्भावित प्रभाव
१. विदेशी सहायता र विकास परियोजना
नेपालले दशकौंदेखि अमेरिकाको विदेशी सहायता प्राप्त गर्दै आएको छ, विशेष गरी शिक्षा, स्वास्थ्य, र पूर्वाधार जस्ता क्षेत्रहरूमा। यदि ट्रम्पको नयाँ नीतिले विदेशी सहायता घटाउँछ भने, नेपालले विकास परियोजनाहरूको लागि आवश्यक कोष जुटाउन चुनौतीहरू सामना गर्नुपर्ने हुन सक्छ। USAID वा अन्य अमेरिकी सहायता प्राप्त कार्यक्रमहरूले बजेट समस्या भोग्न सक्छन् ।
२. व्यापार र आर्थिक सम्बन्ध
नेपाल र अमेरिकाको व्यापार सम्बन्ध अपेक्षाकृत सानो तर महत्त्वपूर्ण छ, विशेष गरी टेक्सटाइल र हस्तशिल्प जस्ता क्षेत्रहरूमा । यदि ट्रम्पको नीतिले व्यापारमा बाधा उत्पन्न गर्छ भने, नेपाली निर्यातकहरूले अमेरिकी बजारमा पुग्न गाह्रो हुन सक्छ। यसले साना तथा मझौला उद्यमहरूमा नकारात्मक असर पार्न सक्छ ।
३. आप्रवासन र डायस्पोरा
अमेरिकामा धेरै नेपालीहरू बसोबास गर्छन्, जसले रेमिटेन्स मार्फत नेपालको अर्थतन्त्रमा ठूलो योगदान पुर्याउँछन्। यदि ट्रम्पको नीतिले आप्रवासन कानून कडा गर्छ भने, नेपाली कामदार र विद्यार्थीहरूले अमेरिका जाने अवसर सीमित हुन सक्छ । यसले रेमिटेन्सको प्रवाह घटाउन सक्छ, जुन नेपालको अर्थतन्त्रको लागि महत्त्वपूर्ण छ ।
४. भू-राजनीतिक असर
नेपालले परम्परागत रूपमा अमेरिका, चीन, र भारत जस्ता वैश्विक शक्तिहरूसँग सन्तुलित सम्बन्ध कायम गरेको छ । ट्रम्पको नीतिले भू-राजनीतिक परिदृश्य परिवर्तन गर्न सक्छ, जसले नेपाललाई आफ्नो कूटनीतिक रणनीति पुनः मूल्याङ्कन गर्न बाध्य बनाउन सक्छ ।
५. जलवायु परिवर्तन र पर्यावरणीय पहल
नेपाल जलवायु परिवर्तनको प्रति अति संवेदनशील छ, र यस समस्याको समाधान गर्न अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग महत्त्वपूर्ण छ । यदि ट्रम्पको नीतिले जलवायु परिवर्तनलाई महत्त्व नदिँछ भने, नेपालले जलवायु अनुकूलन र न्यूनीकरण परियोजनाहरूको लागि सहयोग प्राप्त गर्न गाह्रो हुन सक्छ ।
निष्कर्ष
डोनाल्ड ट्रम्पको नयाँ नीतिले नेपालमा के प्रभाव पार्छ भन्ने विषयमा अझै पूर्ण रूपमा स्पष्टता छैन। तर, विदेशी सहायता, व्यापार, आप्रवासन, र भू-राजनीतिक क्षेत्रमा यसले गम्भीर प्रभाव पार्न सक्छ। नेपालले यी चुनौतीहरूको सामना गर्न सक्ने गरी आफ्ना नीतिहरू पुनः मूल्याङ्कन गर्नुपर्ने हुन सक्छ ।
यस बीचमा, नेपाली नागरिक, व्यवसायी, र नेताहरूले यो नीतिले नेपालको प्रगतिमा नकारात्मक असर नपारोस भनी आशा गर्दै यसको विकासलाई नजिकबाट हेरिरहेका छन् ।
