लन्डन — युरोपेली नेताहरूको शिखर सम्मेलनमा यूक्रेन र रूस बीचको युद्धमा शान्ति प्रक्रियाको मार्ग प्रशस्त गर्ने विषयमा व्यापक छलफल भयो। अमेरिका र यूक्रेन बीच सम्बन्धमा तनावपूर्ण स्थिति पछि यूक्रेनी राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीले अमेरिकासँग खनिज सम्झौतामा हस्ताक्षर गर्न इच्छुक रहेको बताए। तर उनले सुरक्षा ग्यारेन्टीको आवश्यकता बलियो रूपमा जोड दिए।
शिखर सम्मेलनको आयोजक बेलायती प्रधानमन्त्री साकी स्टार्माले कुनै पनि शान्ति सम्झौताले यूक्रेनको संप्रभुतालाई सम्मान गर्नुपर्ने बताए। उनले यस प्रक्रियामा अमेरिकाको भूमिका केन्द्रीय रहनुपर्ने जोड दिए। सम्मेलन पछि जेलेन्स्कीले बेलायतका राजा चार्ल्ससँग भेटघाट गरे।
युरोपेली सुरक्षा ग्यारेन्टीको खोजी
बीबीसी संवाददाता क्रिस मेसनको अनुसार, लन्डनमा भएको यो शिखर सम्मेलन युरोपेली सुरक्षा ग्यारेन्टीको खोजीमा केन्द्रित थियो। प्रधानमन्त्री स्टार्माले युरोपेली देशहरूले यूक्रेनलाई सैन्य सहयोग गर्न र शान्ति प्रक्रियामा सहभागी हुन आग्रह गरे। उनले यस प्रक्रियामा अमेरिकाको सहयोग अपरिहार्य रहेको बताए।
युरोपेली आयोगका अध्यक्षले युरोपेली देशहरूले रक्षा खर्च बढाउनुपर्ने आवश्यकता रेखाङ्कित गरे। उनले यूक्रेनलाई “स्टीलको पोर्कुपाइन” बनाउने उद्देश्य राखिएको बताए, जसले आक्रमणकारीहरूलाई असहज बनाउँछ।
जेलेन्स्कीको अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पसँग सम्बन्ध
यूक्रेनी राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँगको तनावपूर्ण भेटघाट पछि पत्रकारहरूलाई सम्बोधन गर्दै भने, “हामीले साझेदारहरूबाट रचनात्मक संवादको अपेक्षा गर्छौं। आक्रमणकारी को हो भन्ने कुरा बिर्सिनु हुँदैन।” उनले यूक्रेनको संप्रभुता र स्वतन्त्रतालाई कुनै मूल्यमा बेच्ने योजना नरहेको पनि स्पष्ट गरे।
जेलेन्स्कीले बेलायत, फ्रान्स र अन्य युरोपेली देशहरूले यूक्रेनमा शान्ति सैनिक तैनाथ गर्ने प्रस्तावलाई स्वागत जनाए। तर उनले अमेरिकी समर्थनको आवश्यकता पनि जोड दिए।
रूसको प्रतिक्रिया
मस्कोमा बीबीसी संवाददाता स्टिभ रोजेनबर्गको अनुसार, रूसले लन्डन शिखर सम्मेलनलाई “एन्टी-ट्रम्प र एन्टी-रसियन” षड्यन्त्रको रूपमा लिएको छ। रूसी विदेश मन्त्री सेर्गेई लाभरोभले युरोपेली शान्ति सैनिक तैनाथ गर्ने प्रस्तावलाई यूक्रेनलाई युद्ध जारी राख्न प्रोत्साहन दिने प्रयासको रूपमा आलोचना गरे।
रूसी राज्य टेलिभिजनले बेलायती सेनालाई हास्यास्पद ढंगले प्रस्तुत गर्दै, “तपाईं बेलायती सेनालाई वेम्ब्ली स्टेडियममा राख्न सक्नुहुन्छ र फ्रान्सेली सेनाको लागि पनि ठाउँ बाँकी हुन्छ” भनेर टिप्पणी गरेको छ।
अगाडिको चुनौती
युरोपेली नेताहरूले यस सम्मेलनमा एकजुटता देखाए तापनि शान्ति प्रक्रियाको मार्ग अझै लामो र चुनौतीपूर्ण छ। युरोपले अमेरिकाको समर्थन बिना यसलाई सफल बनाउन गाह्रो हुने देखिन्छ। यसैबीच, फ्रान्सले एक महिनाको युद्धविरामको प्रस्ताव राखेको छ, तर यसले यूक्रेन र रूस बीचको गहिरो राजनीतिक विवाद समाधान गर्न सक्ने देखिँदैन।
यसरी, यूक्रेनमा शान्ति प्रक्रियाको भविष्य अझै अनिश्चित छ, र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले यस समस्याको समाधानका लागि समन्वित प्रयास गर्नुपर्ने आवश्यकता छ।
स्रोत — बीबीसी न्यूज